Fototip 7: Sta in uw (auteurs)recht

beaBeatrix kwam naar Assen en de krant wilde een close-up. Dus ik meng me in een wirwar van fotografen, weinig op mijn gemak, maar gelukkig kijkt onze Koningin naar een kind dat achter me op een balkon staat te juichen en het lukt me dit portret te schieten. Ik bekijk op mijn camera of het beeld topscherpte heeft door flink in te zoomen en ik besluit dat de opdracht klaar is zodat ik nog wat vrij in de rondte kan gaan fotograferen. Ik maak een foto van een koppel dat, omhangen door oranje slingers, in een innige omhelzing op een bankje zit. De man staat rustig op, loopt naar me toe en vraagt: ‘Zou je die foto willen wissen?’. ‘Ehhm, ik vond het eigenlijk een mooi beeld,’ antwoord ik aarzelend. ‘Als je op straat foto’s maakt dan moet je dat eerst natuurlijk vragen aan de mensen!’ zegt de man. Dat geeft me een raar gevoel. De Koningin mag ik wél gewoon fotograferen, maar deze meneer niet? Even heb ik geen goed weerwoord en dan zegt de man lachend: ‘Nee hoor, ik zit je wat te testen: ik ben zelf ook fotograaf en niemand kan jou verbieden om in de openbare ruimte gewoon foto’s te maken! En leve de Koningin!’.

 Toch nog effe uitzoeken, dacht ik toen ik thuis kwam. Conclusie? De man heeft gelijk. In het recht is geregeld dat iedereen op straat foto’s mag maken. Degenen die op jouw foto staan afgebeeld kunnen jou dus niet verbieden om die foto’s te maken. Wat ze wél kunnen doen is vervolgens bezwaar maken tegen publicatie van je foto, waarbij een rechter een afweging gaat maken tussen de vrijheid van meningsuiting van de fotograaf aan de ene kant en het redelijk belang van de geportretteerde aan de andere kant. Redenen tegen publicatie kunnen zijn:

  • privacy overwegingen – een dader of slachtoffer van een misdrijf kan bijvoorbeeld uitleggen schade te ondervinden van pulicatie
  • commerciële overwegingen – een bekende Nederlander mag je niet zomaar gebruiken in een reclameuiting
  • imagoschade – de afgebeelde persoon kan duidelijk maken dat door publicatie zijn of haar imago schade aangedaan wordt.

Dit is de samenvatting van zeg maar de vrije fotografie op straat. Anders wordt het als de foto in opdracht gemaakt wordt. In dat geval heeft de maker van de foto de toestemming nodig van de geportretteerde. De afgebeelde persoon heeft het recht de beelden te gebruiken zonder toestemming van de maker. De maker heeft wel recht op naamsvermelding. Voor meer informatie en geweldige tips voor de straatfotograaf verwijs ik u naar de site www.straatfotografie.nl

Dan nog een quizvraag: in mijn zelfportretten plak ik soms in photoshop mijn gezicht over het gezicht van mijn modellen. Ik mix bijvoorbeeld mijn ogen met haar wimpers en mijn stoppels met haar dons. Wie heeft nu het portretrecht? Om die discussie te voorkomen regel ik altijd een modelcontract waarin we onze afspraken samenvatten. Een voorbeeld van zo’n contract vindt u hieronder:

Modelcontract

Wilt u meer dan alleen maar losse tips? U kunt zich dan aanmelden voor onze fotografie cursus via de pagina Inschrijven. Ook kunt u los het boek “Word topfotograaf!” bestellen, dat voor € 6,99 te downloaden is voor iBooks via de volgende link: “Word topfotograaf!” – iTunes (soms moet u twee keer op de link klikken voordat u in het goede scherm komt binnen iBooks). Mensen die geen iBooks hebben kunnen het boek bestellen door het sturen van een mailtje naar marco@wordtopfotograaf.nl

 

Comments are closed.